บทที่ 1
ข้อ 1-5 ตอนลูกร้องหรือดื้อ
สิ่งที่ทำกันทุกบ้าน แต่ได้ผลตรงข้าม
อ่านราว 2 นาที
หลายอย่างที่เราทำกับลูก เราไม่ได้เลือกเอง เราได้มาจากตอนที่เราเป็นเด็ก พ่อแม่เราทำแบบนั้น เราก็ทำต่อ โรงเรียนไม่เคยมีวิชาเลี้ยงลูก และหลายเรื่องที่ทำต่อกันมา งานวิจัยรุ่นหลังพบว่าได้ผลตรงข้ามกับที่ตั้งใจ
ชุดนี้รวม 10 เรื่องที่เจอบ่อยที่สุดในบ้านที่มีลูก 2-6 ขวบ ทุกข้อมี 3 ส่วน ความเชื่อ ความจริง และ ลองแทน สิ่งเล็ก ๆ ที่เริ่มได้วันนี้
1. "ลูกดื้อ ต้องดุให้จำ"
ความจริง: เด็กส่วนใหญ่ไม่ได้ตั้งใจดื้อ เขายังทำสิ่งนั้นไม่ได้ เช่น ยังรอไม่เป็น ยังเลิกเล่นไม่เป็น ยังบอกความรู้สึกเป็นคำพูดไม่ได้ Ross W. Greene ผู้เขียน The Explosive Child สรุปไว้ว่า "Kids do well if they can." เด็กทำได้ดี ถ้าเขาทำได้ การดุไม่ได้สอนทักษะที่ขาดอยู่
ลองแทน: ครั้งหน้าที่ลูก "ดื้อ" ถามตัวเองก่อนว่า ตอนนี้ลูกยังทำอะไรไม่ได้
2. "ตีเบา ๆ ไม่เป็นไร ได้ผลเร็ว"
ความจริง: ได้ผลเร็วจริง แต่แค่ตอนนั้น American Academy of Pediatrics สรุปไว้ในปี 2018 ว่าการตีทำให้เด็กเล็กก้าวร้าวมากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป และไม่ได้สอนให้เด็กควบคุมตัวเอง สิ่งที่ลูกเรียนจากการโดนตีคือ คนตัวใหญ่ใช้แรงได้เวลาโกรธ
ลองแทน: ตอนกำลังจะลงมือ ถอยออกมา 1 ก้าว แล้วพูดว่า "แม่ขอหายใจแป๊บนึงนะ"
3. "พูดว่า ไม่เป็นไร ๆ ลูกจะหยุดร้องเร็ว"
ความจริง: สำหรับลูก มันเป็นอะไร ไม่อย่างนั้นเขาไม่ร้อง พอได้ยินว่าไม่เป็นไร เด็กจะรู้สึกว่าไม่มีใครเข้าใจ เลยร้องหนักขึ้นเพื่อให้เราเห็น ทีมของ Matthew Lieberman ที่ UCLA พบในปี 2007 ว่า การพูดความรู้สึกออกมาเป็นคำ ช่วยให้สมองส่วนที่ตอบสนองต่ออารมณ์ทำงานเบาลง
ลองแทน: บอกสิ่งที่เห็นแทน เช่น "หนูตกใจเนอะ" แล้วหยุดรอ
4. "ต้องรอให้ลูกหยุดร้องก่อน ค่อยคุย"
ความจริง: ถ้ารอให้เงียบสนิท บางครั้งต้องรอนานมาก และระหว่างนั้นลูกอยู่กับอารมณ์คนเดียว สิ่งที่ต้องดูไม่ใช่ความเงียบ แต่คือลูกพอรับคำสั้น ๆ ได้หรือยัง เช่น หันมามอง หยุดร้องแวบหนึ่ง หรือยอมให้เราอยู่ใกล้
ลองแทน: นั่งลงข้าง ๆ พูดประโยคสั้นประโยคเดียว แล้วสังเกตว่าลูกหันมาไหม
5. "อธิบายเหตุผลยาว ๆ ลูกจะเข้าใจ"
ความจริง: ตอนอารมณ์ท่วม สมองส่วนที่ใช้คิดเหตุผลของเด็กเล็กยังทำงานไม่เต็มที่ ยิ่งอธิบายยาว ยิ่งไม่เข้าหัว เหตุผลเป็นเรื่องที่ควรคุยตอนลูกสงบแล้ว ไม่ใช่ตอนกำลังร้อง
ลองแทน: ตอนลูกร้อง พูดไม่เกินหนึ่งประโยคต่อครั้ง เก็บคำอธิบายไว้คุยก่อนนอน
บทที่ 1 จาก 3